Білуге ұмтылу – қоршаған ортаны, әлемдегі бізге беймәлім құбылыстардың құпия сырларын ашуға талпыну деген сөз. Жан-жақты болуға деген құштарлық әрбір адамның бойынан табылады.

Балақайлар бұл жолы сіздерді жануарлар әлеміне саяхаттауға шақырамын. Өмір сүріп отырған әлемді танып-білгісі келетін білімқұмар балалардың құштарлығын қанағаттандыру мақсатында «Аруна» баспасы «Жануарлар» 1100 қызықты дерек атты топтаманы ұсынамыз.

Жануарлар әлеміне сапар шеккен адам әр жануардың тек өзіне ғана тән тіршілік ету ерекшелігі бар екенін түсінеді. Жануарлардың көптігі сонша, ешкім олар туралы бәрін білем деп айта алмайды. Жануарлардың әрқайсысының өзіндік өмір сүру ортасы мен мінез-құлқы болады.

Жер жүзінде бір миллионнан астам жануар түрі тіршілік етеді. Олардың ішінде бауырымен жорғалаушылардың — 6000, өрмекшілердің -73000, биттердің 73000 түрі тараған. Әлемде әр адамға 200 миллион жәндіктен келеді.

Жануарлар класы дегеніміз — ғалымдар бір-біріне ұқсас деп есептейтін жануарлардың үлкен топтары.

Қолыңыздағы кітап жануарлардың дене пішіні, түр-сипаты, мекендейтін жері, қорегі, түрлі қылықтары, жайлы әңгімелейді.

Білесіңдер-ме, арыстандардың бет-әлпетіндегі әртүрлі мимика мен дене қимылдарынан оның көңіл күйі мен ойындағысын түсінуге болады, олар 12 метрге дейінгі қашықтыққа секіруге қабілетті.

Руф Сандерсон балаларға арналған 75 кітаптың иллюстраторы ретінде танымал. Оның баяндауында «Он екі биші ханшайым», «Күлше қыз», «Ғажайып түс» атты танымал ертегілер жарық көрген.

Алтын шашты қыз бен үш аю [Мәтін] / баяндап, суретін салған Руф Сандерсон ; ауд. Гүлзат Ақжолова. — Астана : Фолиант, 2018. – 32 б.

Орман шетіндегі жалғыз үйде аюлар отбасы тату – тәтті тұрып жатты. Олар әр таң сайын жеміс-жидек теріп, серуендейтін. Міне осындай күндердің бірінде Алтын шашты кішкентай қыз аюлардың үйіне тап болады. Үйге кірген кезде үш орындықты көреді, сөйтіп әр қайссысына отырып шығады, ыңғайлап ең кішісіне отырып, әр орындықтың алдында ботка тұрады, әр қайсысынан дәм тәтіп ең кішкентай табақтағы ботқаны тауысып қояды. Орындықта шайқалып отырып, қатты шайқалғаны сонша, орындық шашылып кетті.

Алтын шашты қыз шаршағанын сезіп, келесі бөлмеге кіріп, онда үш төсекті көреді. Әр төсектің ыңғайлығын тексеріп, тұп-тұра өзіне арналғандай үшінші төсекке жайғасып, тәтті ұйқыға кетеді. Сол арада үш аю үйлеріне қайтып келеді. Үш аю адасып кеткен Алтын шашты қызды қалай қарсы алар екендігін білгілеріңіз келсе ертегіні оқуға кеңес береміз.

Құстар адамды үнемі қызықтырды. «Құстар» деген не? Одар қандай тіршілік иелеріне жатады? Әйгілі америкалық орнитолог Роджер Тори Питерсонның құстар туралы көпшілікке мәлім тамаша кітабы былай басталады: «Бүкіл жоғары сатыдағы жануарлардың ең әдемі, ең тәтті әуездісінің құстар екені сөзсіз, одар еріксіз өзіне тәнті етеді, адам көбінесе соларды зерттеп, қорғайды. Құстардың саны, басқа омыртқалылардың барлығынан едәуір артық, сондай-ақ олар жер шарының барлық жеріне дерлік — поляр мұздарының жиегінде және ең биік тау беткейлерінде өмір сүреді».

Шынында да құстар бардық жерде адамның айналасынан талбылады, тіпті кей кезде табиғи орта ретінде тұспалдауға келмейтін осы заманғы қала жағдайларынан кездестіре аламыз. Мұны адамдар көп жүретін қаланың кез келген жерінен байқап көруіне болады.

Біздің кітапхана кішкентай оқырмандарына «Атамұра» баспасынан жарық көрген А.Ф. Ковшарьдың «Қазақстан жануарлары» сериясынан «Құстар» атты мектеп энциклопедиясын ұсынады.

Ковшарь, А.Ф. Құстар [Мәтін] : мектеп энциклопедиясы — А.: Атамұра, 2010. – 352 б. -: сүр.

Кітап екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімі — «Құстар класының жалпы очеркі», мұнда құстардың дене құрылысынан бастап, таралу және өмір сүруіне дейінгі құстар класына сипаттама беріледі. Осы бөлімнің бірінші және екінші тарауларынан құстар туралы мынадай жалпы түсінік берілген:

олар қандай тіршілік иелері; олардың жануарлар әлемі жүйесіндегі орны;

олар қашан және неден пайда болған;

олардың дене құрылысы тіршілік ететін ортасына қалай реттеліп бейімделген;

ұшу әрекеті деген не және ол құсқа не берді — құстарда ұшпайтын омыртқалы жануарлармен салыстырғанда қандай артықшылықтар пайда болды.

Үшінші тарауда құстардың жер шарында таралуына, олардың түрінің сан алуандығына, суда, су маңында, жер бетінде, орманда — өмір сүретін, яғни дүние жүзіндегі барлық құстар туралы жалпы түсінік беріледі.

Құстардың көбеюіне арналған төртінші тарауда, құсойнаққа, ұя салуға, жұмыртқалар инкубациясына және басқа ұя салу айналымының кезеңдеріне өте айқын мысалдар келтіріледі.

Келесі тарауда құстардың табиғаттағы және адамның шаруашылық әрекетіндегі маңызы туралы баяндалады. Соңғы тарау алдыңғы тақырыпты жалғастыра отырып, құстарды қорғау қажеттігін дәлелдейді. Кітап туған өлке тірі табиғатының тіршілігіне қызығушыларға арналған.

Өзіңізді детектив сезінуге, қызықты кездесулерді, шытырманға толы оқиғаларды сезінгілеріңіз келсе Зияш Телеуованың «Құлаған үйдің құпиясы» атты кітабын оқуға кеңес беремін:

Телеуова, З. Құлаған үйдің құпиясы [Мәтін] : жасөспірімдерге арналған көркем шығарма / Зияш Телеуова. — Нұр-Сұлтан : Фолиант, 2019. – 144 б.

Жасөспірімдерге арналған бұл шытырман оқиғаға толы шығарма қала балаларының өмірін суреттейді. Сегізінші сыныптың оқушылары қысқы, жазғы демалыста жүріп, түрлі оқиғалардың куәсі болады. Бірінші — «Ит жоғалған күн» оқиғасы. Итін жоғалтқан Кәрім мен достары жоқ іздеп жүріп, құлаған үйдің жертөлесіне біреулердің кіріп-шығып жүргенін көріп, сол есікке бақылау орнатады. Құлаған үйдің жертөлесіне қоныс тепкен діни секта мүшелері діни рәсімдерін өткізу үшін қамауда тұтқын ұстайды. Жертөлеге түскен Кәрім оның үстінен шығып, құтқару әрекеттерін жасайды. Жергілікті полицияның көмегімен тыңшылар өзге діни ағымның іс-әрекеттерін әшкерелейді.

Бұл шытырман оқиғалардың басты кейіпкерлері — Кәрім, Бану, Аян, Айбектің өзара достығы, үлкендерге мейірімділігі, кішіге ізеттілігі, айналада болып жатқан оқиғаларға сергектігі қазіргі жас жеткіншектерді адамгершілікке, достыққа, қоғамдағы түрлі қылмыс көріністеріне немқұрайды қарай алмауға үйретеді.

Кітаптың авторы Зияш Төлеуова 1947 жылы Ақтөбе облысы Шалқар ауданында туған. Шығармашылық жолын шытырман оқиғалы кітап жазуға арнап, балаларға арналған тұңғыш детектив жанрындағы «АБКА – тобы ашқан қылмыс» (2009 жылы) кітабы «Жеті Жарғы»баспасының демеушілігімен жарыққа шықты.

2013 жылы Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің «Әлеуметтік маңызы бар әдебиеттерді тарату» мемлекеттік бағдарламасы бойынша: Жаңа заман прозасы» сериясымен — «Банкирдің өлімі», «Махаббаттың ажалы» детектив желісіндегі романдары «Жазушы» баспасынан жарық көрді. 2017 жылы жасөспірімдерге арналған детектив кітабы — «Құлаған үйдің құпиясы» мемлекеттік сатып алу байқауынан өтіп, мемлекеттік тапсырыспен шыққан. 2018 жылы әлем әдебиетінің алтын қоры — Агата Кристидің «Тайна семи Циферблатов» — «Жеті Циферблаттар құпиясы» детектив романын қазақ тіліне тәржімалады. Бұл аударма Мемлекеттік сатып алу бағдарламасы бойынша тапсырысқа өтті.

Ал келесі ұсынатын кітабім альпі халқының «Хайди» атты ертегісі.

Хайди [Мәтін] : [альпі ертегісі бойынша/ бас ред. Қ. Байғабылова; ағыл. тілінен ауд.Ү. Кеңесбаева]. — Алматы: Аруна, 2015. – 32 б.

Ертегіде Тобиас атты бала орта дәулетті шаруаның отбасында туып-өсті. Ол егістік алқабында таңертеңнен кешке дейін ерінбей жұмыс істеп, еңбексүйгіш боп ержетті. Тобиас Аделаида есімді қызды жақсы көрді. Аделаида да оны қатты ұнатты. Тағдырдың қысылтаяң шағында бір-бірін ешқашан тастап кетпеуге ант беріседі.

Тобиас пен Аделаида тату-тәтті өмір сүріп жатады. Арада біраз уақыт өткенде Аделаида дүниеге Хайди атты сүйкімді сәби әкеледі. Бірақ көп кешікпей ерлі-зайыптылар көлік апатына ұшырап, күтпеген жерден қаза табады.

Хайди атасының қолында тәрбиеленеді. Олар Швейцариядағы Альпі тауының басында тұрады.

Кішкентай қыз айналасындағыларды мейірімділігімен, сүйкімділігімен өзіне баурап алады. Хайдидің Петер есімді досы болады. Ол – қойшы. Петер Хайдимен көгалда ойнағанды жақсы көреді.

Мейірімді қыздың тағы бір досы – Клара. Ол ауыр сырқатқа шалдығып, жүре алмай қалады. Хайди Клараның емделуіне көмектеседі.

Хайдидің өмірі әрі қарай немен жалғасқанын осы ертегіні оқып біле аласындар.

Кітап кішкантай балақайларға, көпшілік қауымға арналады.

Алпамыс батыр [Мәтін] : эпостың баяны / балаларға лайықтап әңгімелеген Ақселеу Сейдімбек; сурет. Ж. Нұрбекұлы, А. Әбелдинов. — Астана: Фолиант, 2019. – 176 б.

Халық ауыз әдебиетін телегей-теңіз мол мұра десек, сол теңізді құрайтын аса ауқымды арнаның, 6ipi — эпикалық жырлар. Ал солардың ішіндегі ең бір келісті де көрнектісі «Алпамыс батыр» жыры екен даусыз. Автор осы жауһар туындыны оның көркемдігі мен сурет-бояуына қылаудай да залал тигізбей, әсер-сезімін еш төмендетпей, ойлау, пайымдау, саралау, қабылдау қабілеті әлі толық қалыптасып үлгермеген жас жеткіншектердің таным-түсінігіне лайықтап, қара сөзбен әсерлі баяндалған. Шығарманың тілі де тартымды, ұғынықты, қарапайым.

«Алпамыс батыр» жырының қара сөзбен баяндалып, көркем безендірілген бұл нұсқасы жас ұрпақтың ойын ұштап, қиялын қанаттандыратын кезекті рухани олжасы боларына кумән жоқ.

«Алпамыс батыр» – қазақ эпостарының ішіндегі ең көне жырлардың бірі. «Алпамыс батыр» жырында халқымыздың ежелдегі тіршілігі, жұртымыздың басынан кешкен ерлік оқиғалары жырланған. Жырда сонау заманның түсінігі, әдет-ғұрыптары, салт-дәстүрлері жинақталған.

Ертегі — ауыз әдебиетінің ықылым заманынан келе жатқан көне де мол мұрасы. Оның ертегі деп аталуының өзінен де, сол сияқты ертегілердің «Бұрынғы өткен заманда, ерте-ерте, ертеде» деп басталуынан да оның атам заман туындысы екенін аңғару қиын емес.

Ертегілерде халық басынан кешкен, ғасырлар ізі жатыр. Оларда еңбекші халықтың тұрмыс-тіршілігі, әдет-ғұрпы, елдік тарихы, қилы-қилы қиын асулары, халықтың мұң- шері, арман-мұраты бейнеленген.

Білуге құмарлық, көруге ынтық болу – бала атаулының болмысына тән қасиет. Сондықтан сендерге

«Анау не? Мынау не? Қайда? Қашан? Неге? Неліктен?» деген сан алуан сұрақтар қойып, оның жауабын алғанша асығасыңдар. Сұрақтарыңның жауабын «Анау не? Мынау не?» атты танымдық кітаптар топтамасынан таба аласыңдар – сендердің сұрақтарыңа жауап беретін пайдалы, көмекші құралды ұсынамын:

Жүрек қалай соғады? [Мәтін] : адам денесі туралы өзіңнің барлық сұрақтарыңа жауап ал!/ бас ред. Қ. Байғабылова; орыс тіл. ауд. З. Башбаева. — Алматы: Аруна, 2018. – 16 б.

Ақ аю неге тоңбайды? [Мәтін] : жануарлар туралы өзіңнің барлық сұрақтарыңа жауап ал! / бас ред. Қ. Байғабылова; орыс тіл. ауд. З. Башбаева. — Алматы: Аруна, 2018. – 16 б.

Балықтар суда қалай тыныс алады? [Мәтін]: табиғат туралы өзіңнің барлық сұрақтарыңа жауап ал! / бас ред. Қ. Байғабылова; орыс тіл. ауд. З. Башбаева. — Алматы: Аруна, 2018. – 16 б.

Ұялы телефон неге дірілдейді? [Мәтін]: технология туралы өзіңнің барлық сұрақтарыңа жауап ал! / бас ред. Қ. Байғабылова; орыс тіл. ауд. З. Башбаева. — Алматы: Аруна, 2018. – 16 б.

Пияз неге көзден жас ағызады? [Мәтін] : адам денесі туралы өзіңнің барлық сұрақтарыңа жауап ал! / бас ред. Қ. Байғабылова ; орыс тіл. ауд. З. Башбаева. — Алматы: Аруна, 2018. – 16 б.

Ұялы телефон неге дірілдейді, пияз неге көзден жас ағызады, балықтар суда қалай тыныс алады, тағам асқазанға түсу үшін қанша уақыт керек,

неліктен жөтел пайда болады, мұрын неге бітеліп қалады, көкірек қуысының ішінде не бар сияқты көптеген сұрақтарға жауап береді.

Балалар бұл жолы сендерге қазақ ауыз әдебиетінің кейіпкері Алдаркөсе туралы кітабын оқуға ұсынамын.

Ол ақылды, ойлы, зерделі қудың жиынтық бейнесі. Алдаркөсе өзінің асқан айлакерлігі мен тапқырлығының арқасында көздеген мұрат-мақсатына жетіп отырады. Ол айналасындағы ашкөз байларды пайдакүнем саудагерлерді, әділетсіз қазыларды келеке- мазақ етеді. Мысалы, Алдаркөсе ел-жұртқа сараңдығымен әйгілі болған Шықбермес Шығайбайды масқаралап, бергісі келмеген асын ішіп, атын мініп, қызын алып кетеді. Сол сияқты байлықтың соңына түскен дүниеқұмар керуенбасын сазға отырғызып, өгіздерін олжа етеді. Әрі қарапайым халық оның бұл әрекеттерін еш уақытта айыптап кінәламайды, қайта, көптің көңілінен шыққандықта оны қоштап, әрдайым қуаттап отырады.

Алдаркөсе туралы хикаялар сонау ерте заманнан айтылып, ауыздан ауызға көшіп келе жатқан көне дүниелер. Оның өмірде болғанын, қай уақытта өмір сүргенін дәлелдейтін тарихи деректер жоқ. Негізінен Алдаркөсе образының терең қатпарларында алғашқы қауымдағы мифологиялық түсініктердің ұшқыны бар екендігі белгілі фольклоршы ғалым, академик С.Қасқабасов пен әдебиеттанушы, филология ғылымдарының докторы Е.Тұрсыновтың зерттеу еңбектерінде айтылады. Олар Алдаркөсенің Шайтанмен сапарлас болуы, жын-перілердің қолбасшысымен дауласқанда әлемнің жаратылған мерзімі туралы куәлік айтуы біздің басты кейіпкердің арғы тегі мифологиядағы трикстер бейнесімен астасып жатқандығын көрсетеді деген тұжырым жасайды.

Қалай айтқанда да, қарапайым жұрттың діттеген жерінен шығып, еш ұмытылмай күні бүгінге дейін жеткен Алдаркөсе әрмен қарай да қазақ халқымен бірге мәңгі жасай бермек. Соңғы кездері осынау ғажайып кейіпкердің еліміздің театр және кино өнері туындыларына айналуы соның жарқын көрінісі болса керек. Тұңғыш рет 1942 жылы сахналанған «Алдаркөсе» пьесасы мен 1964 жылы қойылған «Алдаркөсе» фильмі келешекте дәстүрлі жалғасын табатынына риясыз сенгіміз келеді.

Ал енді Қожанасыр туралы айтар болсақ, ол түрлі халықтардың арасында ХІІІ-ХІV ғасырларда мейлінше кең таралған күлдіргі әңгімелердің ұмытылмас кейіпкері. Осынау әңгімелерде Қожанасыр бірде қу, бірде аңқау, бірде шешен тілді қалжыңбас бейнесінде сипатталады. Ол туралы хиқаялар бүкіл Азия, Арабия, Грекия, Румыния, Сербия, Еділ бойы, Кавказ халықтары фольклорында Молда Насреддин, Қожа Насреддин, Насреддин Әпенді деген аттармен кең тараған. Оның ұлты мен туған жерін дөп басып айту қиын. Тіпті ол өмірде болмаған, халықтың қиялынан туған кейіпкер де болуы әбден мүмкін.

Қожанасыр қоғамдағы келеңсіз жайттарды күлкіге айналдырып, қарапайым халықтың мұң-мұқтажын жеңілдетуге тырысқан. Әпенді бейнесінің ажырамас бөлігі — оның есегі.

Есек кейде қалжыңның бас кейіпкері болса, кейде Қожанасырдың айнымас серігі ретінде көрініс табады. Сол үшін де әлемнің көптеген елінде Әпендіге ескерткіш орнатқан кезде оны есектің үстіне отырғызып қояды. Сондай зәулім ескерткіштердің бірі — Өзбекстандағы Бұқара қаласында тұр.

Сайып келгенде, Алдаркөсе де, Қожанасыр да халық ұнатқан, халық таңдаған жағымды кейіпкерлер. Сондықтан да олар халықпен бірге мәңгі жасай бермек. Қос кейіпкердің бүгінгі жас буын үйренер, үлгі тұтар тұстары да аз емес деуге толық негіз бар.

Ең бастысы, олардың кедей-кепшікке, жәбір көрушілерге деген жанашырлығы, қамқорлығы һәм риясыз сүйіспеншілігі жеткіншектерге ой салғандай үлгі-өнеге болып қала бермек.

Бұл жинаққа Алдаркөсе мен Қожанасырдың терең, мағыналы, пәлсафаға толы ұтқыр әзіл-оспақтары, күйдіргідей ойып түсетін қалжың хикаялары енгізіліп отыр. Кітап жеткіншектер үшін тәлім-тәрбиелік жағы ескеріле отырып құрастырылды.

Кітаптың тартымды болып шығуы үшін, жинақты көркем безендірген елімізге жақсы танымал суретші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайртакері, Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының иегері, Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры Ағымсалы Дүзелхановтың еңбегін зор ықыласпен атап өткіміз келеді. Ойлы да әсем суреттер жинақтағы әңгімелердің ажарын мейлінше аша түскен.

Ертегі — ауыз әдебиетінің ықылым заманынан келе жатқан көне де мол мұрасы. Оның ертегі деп аталуының өзінен де, сол сияқты ертегілердің «Бұрынғы өткен заманда, ерте-ерте, ертеде» деп басталуынан да оның атам заман туындысы екенін аңғару қиын емес.

Ертегілерде халық басынан кешкен, ғасырлар ізі жатыр. Оларда еңбекші халықтың тұрмыс-тіршілігі, әдет-ғүрпы, елдік тарихы, қилы-қилы қиын асулары, халықтың мұң- шері, арман-мұраты бейнеленген

Барлық елдің ауыз әдебиетінен мол орын алған және халықтың жазу-сызу өнері болмаған кезінде ауызша шығарған күрделі шығармасының бір түрі — ертегілер. Ертегілер көбінесе, қара сөз ретінде айтылатындықтан, оны халықтың ерте заманда шығарған көркем әңгімесі деп қараймыз.

Балалар сендерді ғажайып, сиқырға толы Руф Сандерсонның «Сиқырланған орман» атты ертегі әлеміне саяхатқа шығайық.

Бір кездері ғажайып ел болған өлке кенеттен қуаңшылыққа ұшырайды. Аңызға сенсек, ақсүйек тұқымынан шыққан жаны ізгілікке толы адам ғана сиқырланған ормандағы Әлемнің жүрегін тауып, патшалықты бұл қатерден құтқара алмақ…

Әбден қартайған патша ұлдарын шақырып алып, елді қуаңшылықтан құтқарған ханзадаға өз тағын беретіндігін айтады. Ағайынды үшеуі де «Әлемнің жүрегін іздеп тауып, патшалықты құтқаруға дайын еді…»

Олар бірінен соң бірі Сиқырланған орманға аттанады….

Сиқырға толы ертегінің немен аяқталғанын осы кітапты оқып білесіңдер. Әсерлі оқиғаға толы бұл кітап рыцарьлық романдарды еске түсіреді және сендер сияқты жас оқырмандарды ертегінің сиқыр әлеміне жетелейді.

Кітаптын авторы Руф Сандерсон балаларға арналған 75 кітаптың иллюстраторы ретінде танымал. Сандерсон өз туындыларында бояу қанық суреттердің табиғилығы мен реңк түстерінің байлығын шебер үйлестіре білген.

Балалар бұл жолы сіздерге отбасының маңыздылығы, бауыр мен сіңлі, іні қарым— қатынасы, бауырмашылық жайлы Хейди Ховарттың «Әрқашан біздің қалауымыз бола бермейді» атты кітабын ұсынамын.

Алғашында бауырларының болғаны қонжыққа ұнамайды. Анасы оған жақын сәбидің жарық дүниеге келетіні туралы айтқан кезде Қонжық аңырып, абыржып қалған еді.

Дегенмен Қонжыққа енді өзімен бірге ойнайтын інісінің болатыны ұнады. Ал енді онымен қоса қарындасымен де ойнайтыны туралы ол ойлаған да, тіпті жоспарлаған да жоқ еді.

Орманға барарда ол анасынан кішкентай тентектерді ертпеуін сұрайды. Бірақ анасы «Кешір, балақай. Әрқашан біздің қалауымыз бола бермейді», — деп жауап берді Ана-Аю.

Інісі мен қарындасы жол бойы ағаларының мазасын алады, олар сотқарлау болатын. Өздерінің сүйікті алаңқайларына жақындаған сайын Қонжық ашулана бастады. Інішегі оның құйрығын тартып келе жатқан. Қарындасы болса оның құлағын созып, екеуі мұның аяғына орала берді.

«Маған жәрдем етші, Қонжық. Інің мен қарындасыңды өзенге апаршы. Олар балықты көрсін».

Ана-Аю егіздерді шөпке отырғызып, оларға былай деді: «Кішкентайларым менің, өзеннің ағысы қатты болады, сондықтан ағаларыңның айтқанын тыңдаңдар. Ол сендерге бас-көз болады. Келістік пе?»

Екеуі бастарын изеді, Қонжық оларды өзін зеріктіреді деп есептесе де, бұл жолы олардың алдында өзін ересек, маңызды әрі байсалды сезінді.

Бауырларын өзенге апара жатып, өзінің үлкен әрі басшы екеніне масаттанған Қонжық маңғазданып ақыл айтып келе жатып, кішкентай тентектердің тығылып қалғанын байқамайды.

Екі қонжық бірдей жоғалып кетіпті…

Әрі қарай не болғаны жайлы, Қонжық қалай іні мен сіңлісін қауіптен құтқарғаны және Қонжыққа аға болғаны ұнады ма, ертегі немен аяқталғанын осы кітаптан оқып білесіздер.